Kosta Rika’da tatil yapan 11 yaşındaki Jordan Smelski, naegleria fowleri adlı amip nedeniyle hayatını kaybetti. Bu amip, “beyin yiyen amip” olarak biliniyor ve suya atlayan kişilerle burun deliklerinden vücuda girerek beyin enfeksiyonuna yol açabiliyor.

Jordan’ın babası Steve, oğlunun otellerinin yakınındaki bir kaplıcada su kaydıraklarından kaydıktan sonra baş ağrısı şikayetleri başladığını aktardı. Aile, Jordan’ın durumu kötüleşince hastaneye kaldırdı. Hastanede halüsinasyonlar geçiren Jordan, tavanda böceklerin hareket ettiğini söylemeye başladı.

Doktorlar, çocuğun hastalığını anlamaya çalışırken Jordan yoğun bakım ünitesinde yaşamını yitirdi. Steve, “Oğlum tamamen sağlıklıydı ve orada yüzdükten sadece yedi gün sonra aramızdan ayrıldı,” dedi.

Beyin Enfeksiyonu Hızla Yayılıyor

Jordan, naegleria fowleri kaynaklı primer amebik meningoensefalit (PAM) nedeniyle yaşamını yitirdi. Belirtileri başlangıçta menenjiti andırdığı için doktorlar zaman kaybetti. Enfeksiyon ilerledikçe beyninde ciddi hasara yol açtı.

Dünya genelinde 488 vaka tespit edilirken, bu vakaların yüzde 97’si ölümle sonuçlandı. Son yıllarda İtalya ve Belçika gibi kuzey yarımküre ülkelerinde de vakalar artmaya başladı.

İklim Değişikliği Etkisi

Uzmanlar, iklim değişikliğinin göllerdeki sıcaklıkları artırmasıyla birlikte amibin daha önce görülmediği bölgelere yayılma riskinin yükseldiğini belirtiyor. Dr. Anastasios Tsaousis, “Su ısındıkça amip daha aktif hale geliyor,” diyerek insanların dikkatli olmaları gerektiğini vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda bilim insanlarının amibi tespit etme yeteneklerinin arttığına da dikkat çekiliyor. Tsaousis, “Bu sayılar her zaman yüksek olabilir; şimdi nasıl test edeceğimizi biliyoruz,” diyor.

Çocuklar Daha Fazla Risk Altında

Çocukların naegleria fowleri enfeksiyonuna yakalanma olasılığının yetişkinlere göre daha yüksek olduğu belirtiliyor. Batı Sydney Üniversitesi’nden Prof. Ian Wright, çocukların sıcak su aktivitelerine daha fazla katıldıkları için risk altında olduklarını ifade ediyor.

Ayrıca bilim insanları, çocukların burun ve beyin arasındaki bariyerin daha kolay geçilmesinin enfeksiyon riskini artırabileceğini düşünüyor. Wright, “Bu hastalığa yakalanma ihtimaliniz düşük ama yakalanırsanız büyük ihtimalle ölürsünüz,” dedi.

Daha Önce Düşünülenin Aksine Tedavi Şansı Var mı?

Söz konusu hastalık erken dönemde teşhis edilirse bazı tedavi yöntemleri uygulanabiliyor ancak hayatta kalma oranı oldukça düşük kalıyor. Ancak Hindistan’daki son salgın, hastalığın ne kadar ölümcül olduğuna dair görüşleri sorgulatıyor. Yeni bir araştırmaya göre, bu salgında sonuçları bilinen 200 kişiden yarısından fazlası hayatta kaldı.

Bulgular, beyin yiyen amip kaynaklı enfeksiyonların geçmişte düşünüldüğü kadar tedavi edilemez olmayabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar daha erken teşhis ve sağlık çalışanları arasında artan farkındalığın sonuçları iyileştirdiğini belirtiyor.