İstanbul’da kapalı alanlarda uygulanan sigara yasağının ihlaline yönelik son beş yılda toplamda 694 milyon 666 bin 994 lira ceza kesildi. Bu süreçte gerçekleştirilen denetimlerde, 1 milyon 349 bin 147 işletme kontrol edildi ve 25 bin 970 iş yerinin tütün kullanımına izin verdiği belirlendi.

Denetimlerin Artışı

Sağlık Bakanlığına bağlı kurumlar, sigara dumanına maruziyetin önlenmesi amacıyla düzenli denetimler gerçekleştiriyor. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’nden alınan bilgilere göre, bu yıl itibarıyla 145 personelden oluşan 65 ekip, çeşitli yöntemlerle denetim yapıyor. Denetim türleri arasında serbest, ihbar, takip ve çapraz denetim yer alıyor.

Son beş yılda yapılan denetimlerde, kapalı alanlarda sigara içilmesine izin veren işletmelere yönlendirme yapılırken, cezaların da artış gösterdiği gözlemlendi. Örneğin, 2022 yılında 218 bin, 2023’te ise 379 bin işletmeye denetim yapıldı. İlk altı ayda ise 110 bin denetim gerçekleştirildi.

Cezalarda Yüksek Artış

Denetimler sonucunda yasağa uymayan işletme sayısı yıllara göre değişiklik gösterdi. Bu yılın ilk yarısında yasağı ihlal eden toplamda 6 bin 479 işletme tespit edildi. Kesilen ceza tutarları ise yıllar içinde belirgin bir artış gösterdi; örneğin, 2022 yılında kesilen ceza miktarı 22 milyon lira iken, bu rakamın 2023’te 33 milyon liraya yükseldiği belirtildi. Önümüzdeki yıllarda ise bu rakamların artması bekleniyor.

Geçici Kapatma Cezaları

Ayrıca yasağı ihlal eden bazı işletmelere geçici kapatma cezası da verildi. Son beş yıl içinde toplamda 681 işletmeye kapatma cezası uygulanırken, ilgili dönemlerde yasakları ihlal eden toplamda 1.958 bireye de idari para cezası verildi.

Vatandaşların Şikayet Hakkı

İstanbul’da vatandaşlar, sigara yasağına uymayan iş yerlerini veya bireyleri İl Sağlık Müdürlüğüne bildirebilirken, Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezini (SABİM) arayarak şikayet edebiliyorlar. Bu kapsamda, geçtiğimiz beş yıl boyunca ihbar üzerine toplamda 36 bin 509 denetim yapılmış durumda.

Dumansız Hava Sahası Uygulaması

Dumansız hava sahası uygulamasının Türkiye’nin öncülük ettiği konulardan biri olduğunu belirten Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Volkan Kara, bu uygulamanın tütünün zararlarının azaltılmasına yönelik önemli bir adım olduğunu ifade etti. Kara, dünya genelinde her yıl sigaradan kaynaklanan ölümlerin sayısının oldukça yüksek olduğunu vurguladı ve pasif sigara içiciliğinin de önemli bir tehlike oluşturduğunu belirtti.

Kara, insanların sağlığını korumak adına kapalı alanlarda sigara içmenin yasaklanmasının gerekliliğine dikkat çekti. Ayrıca eğitim programları aracılığıyla gelecek nesillerin dumansız ortamlarda büyümesine katkıda bulunmayı hedeflediklerini kaydetti.

Söz konusu yasakların uygulanması ve vatandaşların bilinçlendirilmesi için daha fazla çaba sarf edilmesi gerektiğini vurgulayan Kara, çevrelerine sigarayı bırakmaları konusunda destek vermenin önemine de değindi.